De schoonmakers op het spoor willen niet alleen meer salaris. Het gaat ze ook om respect.
De schoonmakers op het spoor willen niet alleen meer salaris.Het gaat ze ook om respect.
Judy Lock (41) heeft het meegemaakt. Druk doende eenurinoir op Schiphol schoon te maken, kwam er een man naast haar staan.Doodgemoedereerd begon hij in datzelfde urinoir te wateren. Een beetjemeer respect, dat is waar de schoonmakers voor strijden. Maar hetwensenlijstje is langer: meer loon, een betere reiskostenvergoeding,fatsoenlijke pauzevoorzieningen, meer scholing, meer zekerheid bijcontractswisselingen, en meer waardering.
Bezetting
De staking van de schoonmakers, die her en der totenorme rotzooi leidt, is nu al meer dan een maand aan de gang. Sinds deonderhandelingen in januari stukliepen, heeft FNV Bondgenoten de nodigeacties op poten gezet. Meest in het oog sprong de zesdaagse ‘bezetting’van Utrecht Centraal twee weken geleden. Afgelopen donderdag hebben deschoonmakers collectief gesolliciteerd bij de NS.
Terwijl Judy in de foyer van het gebouw van FNVBondgenoten in Amsterdam over het urinoirincident vertelt, knikken deandere schoonmakers empathisch. ‘Mensen zeggen niet eens goedemorgen,alsof ik een dier ben. Of ze weigeren hun benen weg te trekken als ikeen prullenbak in de trein leeg wil maken’, vertelt Ben Ssalah (32).‘Hetzelfde met stofzuigen’, zegt Cynthia Kerkhoven (42). ‘Mensenvertikken het hun benen omhoog te doen. Vervolgens bellen ze wel naarmijn baas dat er nog een kruimeltje ligt.’ Een bedankje na hetschoonmaken is een zeldzaamheid. Meer waardering en respect zijn niet afte dwingen bij een nieuwe cao, maar met de acties hopen de schoonmakersook het publiek wat bewuster te maken.
Een grote bron van ergernis zijn decontractwisselingen. Door de wol geverfde schoonmakers hebben hetallemaal al eens meegemaakt. Opdrachtgevers willen steeds voordeligerecontracten afsluiten met schoonmaakbedrijven. Daardoor komen dearbeidsvoorwaarden van het personeel dat mee overgaat naar het nieuwebedrijf onder druk te staan. Die voorwaarden zouden één-op-éénovergenomen moeten worden, maar de schoonmakers klagen dat dit lang nietaltijd het geval is. Cynthia zit nu middenin haar vierdecontractwisseling. Na twintig jaar moet ze opeens ’s nachts gaan werken.Onmogelijk, want ze heeft geen rijbewijs. ‘Ze dreigen met ontslag alsik weiger.’
De afgelopen maand is Judy, die naast haar werk opSchiphol ook al actief was binnen de vakbond, uitgegroeid tot een van deleidende actievoerders. Ze heeft al met honderden schoonmakersgesproken en concludeert dat de meesten geen eigen plek hebben om tepauzeren.
Michel Hollander (42) maakt kantoren schoon inLeerdam en Dordrecht. Hij werd weggestuurd uit de bedrijfskantine. ‘Zezeiden dat ik ergens anders moest gaan pauzeren. Nu ga ik maar op detrap zitten.’
Cynthia vertelt dat schoonmakers van enkele bedrijvenop Schiphol op laad- en losplaatsen pauzeren: ‘Zit je lekker in deuitlaatgassen je boterhammetjes te eten.’ Veel schoonmakers kunnenvolgens Judy ook geen gebruik maken van sanitaire voorzieningen.Schoonmakers op Amsterdam Centraal hebben om die reden laatst eenopenbaar toilet ‘gekraakt’.
Gevaarlijk
Om het werk beter, veiliger en efficiënter te kunnendoen, eisen de schoonmakers ook meer scholingsmogelijkheden. Vooral inde Nederlandse taal, die ze vaak niet goed genoeg machtig zijn. Dat kangevaarlijke situaties opleveren omdat ze bijvoorbeeldveiligheidsvoorschriften op etiketten niet kunnen lezen. Metveiligheidscursussen wordt laks omgesprongen, vertelt Ben fel: ‘Pasjeskrijgen we soms zomaar, zonder de daarvoor verplichte cursus.’
Hun belangrijkste eis is salarisverhoging. Judy: ‘Wevragen maar twee procent extra vanaf 1 juli en volgend jaar nog eens.’Gezien het cao-loon van zo’n tien euro bruto per uur, betekent dat tweekeer zo’n twintig cent per uur erbij.
